Con Ngán: Thứ Hải Sản "Ăn Mãi Không Ngán" Chỉ Có Ở Quảng Ninh
Người Quảng Ninh thích đùa với cái tên của nó: "nghe thì ngán, nhưng ăn thì không bao giờ ngán." Và đó không phải lời nói suông. Một khi đã ăn thử con ngán, người ta khó lòng quên được. Không phải vì hương vị quá phức tạp hay cách chế biến quá cầu kỳ, mà vì đơn giản là nó ngon theo một cách rất riêng mà không món hải sản nào khác thay thế được.
1. Vì sao con ngán chỉ có ở Quảng Ninh
Con ngán là loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ, trông bề ngoài giống con ngao nhưng to hơn, thịt dày hơn và có màu ngả tím đặc trưng. Loài này sống ở các vùng rừng ngập mặn, bãi triều cửa sông nước mặn hoặc nước lợ. Với điều kiện sinh sống trong môi trường vũng bùn ngập mặn, hiện nay chưa có một phương pháp nào có thể mô phỏng lại môi trường sống này của ngán tại gia. Chính vì vậy, toàn bộ ngán trên thị trường đều là ngán tự nhiên, tập trung nhiều nhất ở khu vực cửa sông Bạch Đằng (Quảng Ninh - Hải Phòng)
Ngư dân chỉ khai thác được ngán vào mùa hè và mùa thu, khi thủy triều rút xuống đủ thấp để đào bới tìm chúng trong bùn cát. Mùa đông ngán ẩn sâu dưới cát, gần như không thể tìm thấy. Sự khan hiếm này đẩy giá ngán lên khá cao so với các loài hải sản thông thường - nhưng cũng chính điều đó làm cho ngán trở thành thứ đặc sản mà người dân Quảng Ninh tự hào.
2. Ngán được chế biến thành những gì
Từ con ngán, người Quảng Ninh có thể nấu ra đủ loại món: ngán hấp sả ớt giữ nguyên vị ngọt mà thêm chút cay thơm; ngán nướng mỡ hành với lớp mỡ béo và hành phi vàng giòn bên trên; gỏi ngán chua ngọt ăn kèm hoa chuối; cháo ngán - bát cháo nấu nhừ thả vào ruột ngán xào chín tới, thêm hành phi và rau thơm, thứ món đặc biệt phù hợp với những buổi chiều se lạnh.
Và đặc biệt nhất đó chính là rượu tiết ngán. Tiết ngán tươi hòa vào rượu trắng chuyển thành màu đỏ thẫm. Người dân địa phương xem đây là thứ rượu bổ dưỡng, uống mãi không say và đặc biệt tốt cho nam giới. Đây cũng thường là món khai vị khi ngồi vào bàn ngán: uống trước để dạ dày sẵn sàng, ăn sau để cảm nhận trọn vẹn.
Trong tất cả các cách chế biến, cháo ngán vẫn là món được ưa chuộng và tìm kiếm nhiều nhất. Một bát cháo ngán đúng vị có nước trong, vị ngọt thanh hoàn toàn từ hải sản, không một giọt bột ngọt. Vị ngọt từ ruột ngán thấm vào từng hạt gạo tạo nên một dư vị khó quên trong lòng thực khách được nếm thử món ăn này.
3. Tìm ngán ở đâu
Ngán có mặt tại các nhà hàng hải sản ở Hạ Long, chợ Hạ Long I và các khu chợ ven biển trong tỉnh. Giá ngán dao động theo mùa và thường không rẻ, vậy nên hỏi giá trước khi gọi. Mùa hè và đầu thu là thời điểm ngán ngon nhất và dễ tìm nhất trong năm.
